جمعه, 11 دی 1394 07:24

ایران و تحولات خاورمیانه در سال 2015

ایران و تحولات خاورمیانه در سال 2015

علی کرمی- جمهوری اسلامی ایران ، یکی از بازیگران مهم و تاثیرگذار در منطقه غرب آسیا یا خاورمیانه است و این نقش ، مورد توجه و اذعان بیشتر کشورهای منطقه و قدرت‎های بزرگ بوده است. ایران با سیاستی روشن در سال 2015 در مسیر صلح و امنیت منطقه گام برداشته است. ایران ، ثبات و امنیت پایدار را در گرو همکاری و همگرایی منطقه‎ای برای حل بحران‎های منطقه می داند و در این چارچوب ، در سطح منطقه برای حل بحران‎ها در سوریه ، یمن ، بحرین ، لبنان و عراق ، همکاری سازنده داشته است.


مسوولان جمهوری اسلامی ایران ، مبارزه جدی با تروریسم را شاه کلید حل بحران سوریه می‎دانند و در این مسیر ، گام‎های مهمی را برداشته و همزمان راهکار سیاسی را دنبال کرده است. پس از توافق هسته‎ای و فرصتی که برای همکاری و تفاهم فراهم شد ، ایران بیش از گذشته در تحولات و معادلات منطقه ایفای نقش کرده است. مهمترین اولویت ایران ، اخوت و همبستگی در جهان اسلام است و گروه‎های افراطی و تروریستی مانند داعش را جدای از دین اسلام و توطئه‎ای برای شکاف انداختن بین مسلمانان می‎داند. جمهوری اسلامی ایران با در پیش گرفتن سیاست تعامل سازنده و گسترش روابط با کشورهای منطقه به ویژه همسایگان ، دست دوستی به سوی آنان دراز کرده و هر گونه برقراری امنیت پایدار در منطقه را در گرو همگرایی کشورهای منطقه اعلام کرده است.

ایران در سال گذشته ، با اولویت‎ بخشیدن به جهان اسلام و وحدت مسلمانان بر مبنای تعامل سازنده و احترام متقابل ، به دنبال گشودن فصل جدید در مناسبات خود با همه جهانیان بود و این رویکرد ، پس از برنامه جامع اقدام مشترک (برجام) کاملا مشهود بود . توافق درباره برجام ، اهمیت و تاثیرگذاری ایران در معادلات جهانی را آشکار ساخت .


سال گذشته ، دعوت از ایران برای شرکت در نشست‎های مربوط به حل بحران سوریه در وین و اذعان به نقش تاثیرگذار ایران در منطقه غرب آسیا ، رویکرد جدید غرب پس از برجام بود ، زیرا ایران در جایگاه کشوری محوری در روند مبارزه با تروریسم قرار گرفته است. ایران ثابت کرد که همکار و شریکی قابل اطمینان و اتکاء برای حل بحران ناامنی در منطقه حساس غرب آسیا است و با چشم پوشی از ایران ، تلاش‌ها برای مبارزه با تروریسم ، موثر نخواهد بود . نقش مستشاری جمهوری اسلامی ایران در سوریه و عراق در سال گذشته ، نشانه مبارزه جدی و واقعی ایران با تروریسم بود .

ایران با نگاهی منطقی به بحران در سوریه و عراق ، در کنار ملت و دولت این کشورها در جنگ با تروریسم قرار گرفت. همه اقدامات ایران در قالب مستشاری در جنگ با تروریسم به درخواست دولتهای عراق و سوریه بود . تجربه‎ ایران در کنار تلاش‎های سازنده نیروهای سوری و عراقی ، جنگ واقعی با تروریسم را به منصه ظهور رساند .
ایران در جریان حل بحران سوریه همزمان که نقش مهمی در حمایت از دولت و ارتش سوریه در جنگ با تروریسم داشت ، حل سیاسی بحران این کشور را با ارائه راهکار مردم محور در دستور کارقرار داد. ایران در همین چارچوب در نشست‎های بین المللی مربوط به سوریه (وین 1 ، 2 و نیویورک) در سال 2015 شرکت کرد. ایران با حضور در این نشست‎ها ، ضمن حمایت از دولت و ملت سوریه ، جنگ با تروریسم و نابودی این پدیده شوم را سنگ بنای حل سیاسی بحران این کشور اعلام کرده است.


ایران در کنار دولت و ارتش سوریه ، نقش مهمی در مبارزه با تروریسم دارد و سیاست برخی کشورهای عربی و غربی از جمله عربستان ، قطر و آمریکا را در تقسیم‎بندی تروریسم ، عامل تشدید بحران سوریه و گسترش تروریسم می‎داند. رویکرد منطقی و نقش تاثیرگذار ایران در سوریه ، قدرت‎های بزرگ را واداشت از ایران به عنوان قدرت و بازیگری فعال در حل بحران‎های منطقه مشورت بگیرند.

ارائه راهکار برای حل بحران سوریه و رایزنی نماینده دبیرکل سازمان ملل در امور سوریه با ایران و اذعان بر نقش مثبت آن ، تثبیت کننده نقش غیرقابل انکار و ثبات بخش ایران در منطقه غرب آسیا است. سال گذشته ، تلاش‎های مستمر ایران و روسیه سبب شد مخالفان بشار اسد ، رئیس جمهوری سوریه در نشست نیویورک ، بر حفظ تمامیت ارضی این کشور و تشکیل دولت وحدت ملی در سوریه تاکید کنند. در همین چارچوب ، قطعنامه 2254 شورای امنیت سازمان ملل متحد با هدف ترسیم نقشه راهی برای حل سیاسی بحران سوریه تصویب شد. انتظار می‎رود این قطعنامه ، مبارزه با تروریسم و روند سیاسی را بر مبنای تعهد کشورها و رای شفاف مردم سوریه تقویت کند.
مسوولان جمهوری اسلامی ایران بارها تاکید کردند هیچ راه حل نظامی برای بحران سوریه وجود ندارد و پیگیری همزمان روند سیاسی و ایجاد یک جبهه متحد ضد گروه‎های تروریستی در سوریه ضروری است.

ایران علاوه بر بحران سوریه ، نگاه ویژه به حرکت‎های مردمی در منطقه دارد و همواره از جبهه مردمی و حق در برابر زورگویان حمایت معنوی کرده است.


سال گذشته هم ، سیاست ایران در قبال خیزش‎های مردمی در قالب جنبش بیداری اسلامی در منطقه از جمله بحرین و یمن ، فقط حمایت معنوی و سیاسی از این جنبش‎ها و رسیدن به حقوق خود در چارچوب ترتیبات داخلی بود . ایران ، گفت وگوی ملی را تنها راهکار منطقی حل بحران سیاسی و حاکمیتی در کشورهای یمن و بحرین خواند. سیاست منطقی و شفاف ایران ، برقرای ثبات و امنیت پایدار در منطقه است و اتهام‎هایی که هرازگاهی از سوی مسئولان سعودی و بحرینی به ایران وارد می‎شود ، مغایر اخلاق سیاسی و عرف دیپلماتیک است.
حُسن همجواری ، احترام متقابل و دخالت نکردن در امور کشورها ، سه مقوله مهم سیاست خارجی ایران را در قبال دیگر کشورها به ویژه همسایگان تشکیل می‎دهد و مسوولان ایران سال گذشته نیز آمادگی خود را برای هر نوع سطح همکاری با هدف حل مشکلات و بحران‎های منطقه اعلام کردند. همین رویکرد ، در قبال بحرین و یمن هم پیگیری می‎شود.

حمایت ایران از نشست‎های مختلف یمنی – یمنی در ژنو برای حل بحران این کشور ، نگاه مثبت ایران به موضوعات منطقه‎ای را نشان ‎داد و بدون نگرش سیاسی ، آرامش را در یمن و به طور کلی در منطقه پیگیری ‎کرد. حمایت از خواست ‎های مردمی و ایستادگی در برابر نظام سلطه و زورگویان ، شالوده سیاست خارجی ایران در سال گذشته بود. حمایت ایران از مبارزات مردم یمن و بحرین ، به معنای دخالت در امور داخلی این کشورها نیست ، بلکه ایران برای کمک به حل این بحران‎ها اعلام آمادگی هم کرد .
سیاست ایران در سال 2015 در قبال تحولات منطقه‎ای ، از بحرین و یمن گرفته تا لبنان و عراق ، در چارچوب احترام متقابل بود و از یکپارچگی آنان قاطعانه حمایت کرد . رایزنی مستمر ایران با اسماعیل ولد شیخ احمد ، نماینده ویژه دبیرکل سازمان ملل متحد در امور یمن و حمایت از تلاش‎های این سازمان برای حل بحران یمن ، جدیت ایران را در حل این بحران و حمایت از ثبات و آرامش منطقه‎ای نشان ‎داد. ایران ، جنگ را گزینه حل بحران یمن نمی‎داند و احترام به خواست مردم این کشور را پایان دهنده بحران یمن می‎داند.

جمهوری اسلامی ایران در قبال تحولات سیاسی عراق و لبنان هم رویکردی مبتنی بر احترام به حاکمیت ملی این کشورها و احترام به حقوق همه گروه‎ها در عراق و لبنان را پیگیری کرده است.
سیاست ایران ، حمایت از وحدت و یکپارچگی کشورهای منطقه به ویژه همسایگانش است. رایزنی مسئولان ایران و لبنان درچارچوب وحدت گروه‎های لبنانی برای حل بحران سیاسی و حمایت از تمامیت ارضی این کشور بود . برای مثال ، در موضوع انتخاب رئیس جمهوری جدید لبنان ، ایران از انتخاب گروه ‎های لبنانی حمایت ‎کرد و هیچگونه دخالتی در این زمینه نداشت .
ایران تاکید کرده است به انتخاب گروه‎های لبنانی برای اعلام رئیس جمهوری جدید لبنان احترام می‎گذارد و وحدت لبنانی‎ها را عاملی مهم و بازدارنده در برابر دشمنان این کشور به ویژه رژیم صهیونیستی و گروه‎های تروریستی و تکفیری می داند .
ایران همواره درچارچوب حفظ تمامیت ارضی لبنان از مثلث طلایی مقاومت ، ارتش و ملت در برابر رژیم صهیونیستی و تروریسم حمایت کرده است و آن را ضامن بقاء و امنیت لبنان می‎داند.
جمهوری اسلامی ایران همین رویکرد را در قبال عراق در پیش گرفته است. عراق واحد و منسجم ، خواست ایران اسلامی است. ایران ، امنیت عراق را امنیت خود می‎داند. لازمه امنیت پایدار در این کشور در گرو عراق منسجم و یکپارچه است و ایران سال گذسته مناسبات با عراق را بر همین مبنا گسترش داد . ایران و عراق به سبب اشتراک‎های فراوان به ویژه مذهبی ارتباط تنگاتنگی با هم دارند و همین رویکرد ، روابط دوجانبه ایران و عراق را تداوم بخشیده است.
سیاست ایران در قبال عراق ، سیاستی فراقومی است و این رویکرد را تضمین کننده امنیت پایدار در این کشور می‎داند. عراق از گروه‎ها و قومیت‌های مختلف تشکیل شده است و دشمنان "عراق مستقل" ، مترصد فرصت برای ضربه زدن به حاکمیت ملی عراق هستند. ایران با آگاهی از توطئه دشمنان عراق ، همواره از وحدت و انسجام ملی در این کشور حمایت و گروه‌های عراقی را در سال گذشته بارها به در پیش گرفتن سیاست یکپارچه تشویق کرد .

به طور کلی ، جمهوری اسلامی ایران در نگاه به منطقه ، طمعی به هیچ جغرافیا و مرزی ندارد اما بر اساس رسالت تاریخی خود ، ضمن تلاش برای استقرار ثبات و امنیت در منطقه ، با عوامل ناامنی در هرجا که باشد ، از جمله در سوریه و عراق ، مقابله می‎کند و این اقدام نباید به دخالت در امور کشورهای منطقه ، تعبیر شود .

110/110

نوشتن دیدگاه


تصویر امنیتی
تصویر امنیتی جدید