یکشنبه, 06 دی 1394 18:34

ترکیه در سال 2015

ترکیه در سال 2015

سهیلا محمدیان- ماجراجویی های ترکیه در سال 2015 در منطقه خاورمیانه، به یکی از موضوعات مورد توجه محافل سیاسی و خبری جهان تبدیل شده است.

 

ترکیه در بدترین زمان ممکن و در اوج تنش ها در منطقه خاورمیانه به طور اعم و در سوریه به طور اخص، اقدام به سرنگون کردن جنگنده روسی کرد. در حالی که منطقه در شوک و بهت ناشی از این اقدام به سر می برد، ترکیه با اعزام نیروهای نظامیش به شمال عراق گامی دیگر در راستای متشنج تر کردن وضعیت منطقه برداشت.


روابط ترکیه و عراق از چند هفته پیش با ورود نیروهای ترکیه به بعشیقه، منطقه ای در یکصد و ده کیلومتری عمق خاک عراق در حوالی موصل مرکز استان نینوا وارد یک مرحله بحرانی شد تا آنجا که دولت عراق به شورای امنیت سازمان ملل شکایت برد و وزیران خارجه کشورهای عضو اتحادیه عرب نیز تصمیم گرفتند بزودی نشست فوق العاده ای در این مورد در قاهره برگزار کنند.


این اقدام ترکیه بدان اندازه واکنش منفی افکار عمومی جهانیان را در پی داشت که حتی امریکا نیز به ناگزیر از ترکیه خواست نیروهای خود را ازعراق خارج کند و به تمامیت ارضی عراق احترام بگذارد.


این تحولات درحالی جریان دارد که هنوز ابهامات در مورد حمایت های ترکیه از گروه تروریستی و تکفیری داعش در بین افکارعمومی و دولتهای منطقه برطرف نشده است و این تردیدها زمانی بیشتر شد که مسکو یکی از ماموریت های سوخوی بیست و چهار روسیه را بمباران کاروان های حامل نفت گروه داعش در خاک سوریه اعلام کرد که مقصد نهایی آنها ترکیه است.


باوجوداین جنگنده روسی بدون آنکه وارد حریم هوایی ترکیه شود از سوی جنگنده های این کشور مورد حمله قرار گرفت و این یعنی ایجاد تنشی خطرناک تر در منطقه ملتهب خاورمیانه.

بسیاری از محافل سیاسی امیدوار بودند ترکیه دستکم با عذرخواهی از روسیه، حسن نیت خود را در برقراری ثبات و آرامش در منطقه نشان دهد ، منتها توقیف شماری از کشتی های تجاری روسیه در آب های دریای سیاه بنا به دلائلی مانند ناقض بودن مدارک توسط ترکیه از یکسو و تاکید این کشور بر عدم عذرخواهی از روسیه از سوی دیگر نشان داد که چنین حسن نیتی در میان مقامهای ترکیه نیست و حتی دامنه تنش در روابط ترکیه و روسیه به دریاهای مدیترانه - سیاه و مرمره نیز کشیده شده است.


برخی تحلیلگران روسی اظهار کردند که این اقدامات ترکیه در کنار قرار گرفتن این کشور در کنار گروه های تروریستی داعش و جبهه النصره و همچنین درکنار قطر و عربستان نشانه ای از تلاش آنکارا برای یارگیری و صف آرائی در منطقه خاورمیانه و البته در برابر جبهه مقاومت و حتی به نوعی ، احیای نفوذ دیرینه امپراطوری عثمانی در منطقه است.


ترکیه بتازگی اعلام کرد که در قطر پایگاهی نظامی مستقر خواهد کرد که در آن حدود سه هزار نیروی زمینی خود را به همراه یگان های هوایی ودریایی، مربیان نظامی و نیروهای ویژه نگاه خواهد داشت و این نخستین تاسیسات نظامی ترکیه در خاورمیانه به شمار می رود. ترکیه هدف از این اقدام خود را نگرانی از تحولات منطقه اعلام کرده است. این درحالی است که امریکا نیز در قطر دارای بزرگترین پایگاه هوایی در منطقه خاورمیانه است که در آن حدود ده هزار نظامی امریکامستقر هستند.

تلاش ترکیه برای یارگیری در سطح منطقه خاورمیانه موجب آن شد که این کشور علیرغم شروطی که برای برقراری روابطش با رژیم صهیونیستی قائل شده بود، اعلام کند که زمینه آشتی بین دو طرف فراهم شده و آنها بزودی توافقنامه ای برای بهبود روابطش با این رژیم امضاء خواهند کرد.


همچنین وزارت دفاع ترکیه - جمهوری آذربایجان و گرجستان اواخر سال گذشته به منظور بررسی تحولات منطقه و همکاری های سه جانبه در امور دفاعی و نظامی در شهر استانبول گردهم آمدند و این بدان معناست که ترکیه می کوشد تا نفوذ خود را حتی تا نزدیکی مرزهای روسیه گسترش دهد و یا تحکیم بخشد.


آن سوتر دولت عربستان که از متحدان منطقه ای ترکیه نیز محسوب می شود از تشکیل یک ائتلاف موسوم به ائتلاف اسلامی ضد داعش با مشارکت سی و چهار کشور خبر داد که ظاهرا" قرار است در عراق و سوریه علیه گروه تروریستی داعش وارد جنگ شوند و این درحالی است که عراقی ها اعتقاد دارند عربستان و شمار دیگری از کشورهای این ائتلاف به همراه غرب در شکل گیری گروه های تروریستی از جمله داعش و حمایت از آنها نقش فعالی دارند.

در عرصه سیاست داخلی نیز دولت آنکارا سال گذشته ، درگیری بی امانی را با کردهای مخالف پ ک ک در پیش گرفت تا بدانجا که کردهای سوری در واکنش به سرکوب اهالی مناطق جنوب شرقی ترکیه به آنکارا هشدار دادند که اگر سرکوب کردها را در این منطقه پایان ندهند مجبور خواهند شد برای کمک به اهالی این مناطق از مرزهای دو کشور عبور کنند. کردهای سوری اعلام کرده اند که ما اقدامات ترکیه را محکوم می کنیم و آنچه که در حق مردم کرد ترکیه روی می دهد ، نقض صریح قوانین بین المللی و حقوق بشری می دانیم و از سازمانهای بین المللی می خواهیم در این مورد دخالت کنند.


گفتنی است که استان های دیاربکر و شیرناک ترکیه ماهها است شاهد درگیری های خونین و استقرار حکومت نظامی در برخی از شهرستانهای این دو استان است و در حال حاضر نیز در برخی از شهرهای این مناطق کردنشین قانون منع عبور و مرور اجراء می شود.


فقط طی 5 ماه گذشته در جریان بمباران مواضع پ ک ک در شمال عراق، توسط جنگنده بمب افکن های ترکیه در داخل خاک این کشور بیش از 2000 تن از مخالفان کرد پ ک ک و حدود 300 نفر از مردم و ماموران امنیتی و انتظامی در ترکیه جان خود را از دست داده اند.


در همین حال دادستانی استانبول نیز اعلام کرد که دامنه درگیری های مسلحانه گروه تروریستی داعش و اتحادیه دمکراتیک کردهای سوری که با پ ک ک در ارتباط هستند نیز به استانبول کشیده شده است.


و این همه در حالی است که احمد داود اوغلو نخست وزیر ترکیه و رهبر حزب عدالت و توسعه پیش از انتخابات عمومی وعده امنیت و عدالت و ثبات در کشور را داده بود.

با گذشت نزدیک به دو ماه از به قدرت رسیدن حزب عدالت و توسعه اما به نظر می رسد که دولت
آنکارا با توجه به نوع تعاملش بامخالفان بویژه کردها و اصحاب رسانه، چندان اهل تسامح و تساهل در برابر مخالفانش نیست و همین مساله بنوعی وعده عدالت حزب حاکم عدالت و توسعه در کشور را به چالش کشیده است.


ضمن آنکه مجموعه رویکرد و رفتارهای ترکیه در عرصه سیاست خارجی نیز نشان می دهد که دولت این کشور چنین رویه ای را نیز در روابطش با کشورهای منطقه در پیش گرفته است . بطوریکه این رویکرد ترکیه ، این اصطلاح قدیمی در سیاست را به اذهان متبادر می سازد که دستکم در ترکیه سیاست خارجی همچنان ادامه همان سیاست داخلی است.


همانطور که برخی از اپوزیسیون در ترکیه همانند کردهای مخالف براین باورند که دولت آنکارا و بخصوص شخص اردوغان راه را برای مصالحه باکردها و مخالفان بسته است، برخی رهبران کشورها همانند ولادیمیر پوتین رئیس جمهوری روسیه نیز معتقد است که سران کنونی ترکیه از حزب عدالت و توسعه بخصوص شخص اردوغان اساسا" قابل تعامل نیستند.


در نهایت این حجم از تنش ها در روابط ترکیه با کشورهای همسایه این پرسش را بوجود آورده است که آیا دولتمردان ترکیه خواهند توانست پاسخگوی افکار عمومی در داخل کشور باشند که همچنان دوستدار و معتقدان به اصل قدیمی در سیاست خارجی ترکیه یعنی صلح در خانه و صلح در جهان هستند.112/112

نوشتن دیدگاه


تصویر امنیتی
تصویر امنیتی جدید