چهارشنبه, 06 خرداد 1394 10:49

البرز؛ ایران کوچک

استان البرز با مساحت 5833 کیلومتر مربع در غرب تهران و جنوب دامنه رشته کوه البرز واقع شده است. این استان با تصویب نمایندگان مجلس شورای اسلامی ایران در سال 1389 ش (2010) بطور رسمی شکل گرفت و شهر کرج به عنوان مرکز استان درنظر گرفته شد.

استان البرز شامل 6 شهرستان، کرج، طالقان، ساوجبلاغ، اشتهارد، فردیس و نظرآباد است. نام این استان از رشته کوه‌های البرز گرفته شده که از شمال این استان می‌گذرد.


کرج، مرکز استان البرز در 20 کیلومتری شمال غربی شهر تهران قرار دارد که این فاصله کم در بین مراکز استانهای ایران نادر است.

موقعیت جغرافیایی


استان البرز از شمال به استان مازندران، از جنوب به استان مرکزی، از غرب به استان قزوین و از شرق با شهرستان تهران همسایه است.

جلگه پهناور کرج با ارتفاع متوسط ۱،۳۲۰ متر از سطح دریا، به وسیله کوههای البرز از استان مازندران در شمال ، جدا شده‌ است. این استان، به علت قرار گرفتن در ناحیه شمالی کوه های البرز مرکزی ، دره چالوس و رودخانه کرج ، در فصول سرد سال دارای هوای مرطوب و خنک است. پستی و بلندی های این استان به سه دسته «اراضی کوهستانی»، «اراضی دامنه ای» و «اراضی جلگه ای مسطح » تقسیم می شود. به این ترتیب آب و هوای این استان در نواحی شمالی، معتدل و کمی سرد و در دشت جنوبی، معتدل است.

از کوه های مهم این منطقه می توان به کوه ونتار یا آسارا ، کوه سیکنو ، کوه هفت خان و کوه کرچان اشاره کرد.

از رودخانه های جاری در استان البرز، آب لانیز ، برغان ، سیدک ، آب ورزن ، مورود ، کرج ، وارنگه رود، ولایت رود و آب شهرستانک را می توان نام برد .


استان البرز در بخش کشاورزی به دلیل داشتن شرایط اقلیمی ممتاز، خاک حاصلخیز ، کیفیت مناسب و مطلوب آب های سطحی و زیرزمینی، وجود شرایط کشت دوم و سوم در برخی نقاط، وجود نهالستان برای عرضه به کل کشور و به ویژه امکان تصفیه و بازیافت فاضلاب در بخش کشاوری ، یکی از استان های مهم ایران در بخش تولید محصولات کشاروزی محسوب می شود.



زمینه های اشتغالزایی در استان البرز فراوان است که از آن جمله می توان گستردگی صنایع تبدیلی و غذایی ، وجود زمینه ی سرمایه گذاری در توسعه و گسترش کشت های گلخانه ای ، امکان توسعه ی صادرات با وجود فرودگاه و مانند اینها را نام برد.

از دیگر صنایع فعال در استان البرز می توان صنایع غذایی، نساجی، چرم سازی، صنایع سلولزی و صنایع کشاورزی را نام برد.

در بخش معادن نیز ، وجود معادن سنگ آهک و گچ ، معادن ساختمانی، مس، ذغال سنگ، نمک، سیلیس و معادن شن و ماسه ، بر اهمیت این استان افزوده است . با این وجود، بیشتر شاغلان استان به ترتیب دربخش خدمات، صنعت و کشاورزی مشغول هستند.


کرج؛ مرکز استان

 


شهرستان کرج بین در حاشیه جنوبی البرز مرکزی و حاشیه غربی دشت کویر واقع شده است.

از نظر طبقه بندی اقلیمی ، شهرستان کرج در اقلیم گرم و خشک فلات مرکزی واقع است. از ویژگیهای این اقلیم ، کمی رطوبت نسبی و بالا بودن دامنه تغییرات دمای هوا است. ارتفاعات منطقه با توجه به اقلیم آن به سه منطقه کوهستانی، منطقه دامنه و دشت مرکزی، و منطقه دشت جنوبی (اراضی جلگه ای) تقسیم می شود . منطقه کوهستانی شامل کوههای حصار ، بیلقان در شرق و بیجه کوه ، سیاه کلان ، آتشگاه و ورزان در شمال می باشد.

این کوهها با 1140 الی 2230 متر ارتفاع از سطح دریای آزاد، عموما برف گیر می باشند. ارتفاع منطقه دامنه و دشت مرکزی نسبت به سطح دریا بین 1200 تا 1400 متر است . بخش عمده ای از نقاط مسکونی شهر کرج و حوزه نفوذ آن دراین قسمت قرار دارند.



رودخانه کرج از ضلع جنوبی کوهستان البرز و 40 کیلومتری غرب تهران از کانون آب گیر خرسنگ کوه سرچشمه می گیرد. طول این رودخانه 220 کیلومتر است و بر روی این رودخانه - در کنار جاده چالوس - سد بزرک امیرکبیر ساخته شده است که علاوه بر تامین بخش مهمی از آب آشامیدنی شهر تهران 75 هزار هکتار از زمین های کشاورزی را آبیاری میکند. محیط پیرامون سد و هم چنین کناره های رودخانه کرج ، گردشگاههای زیبایی دارد.

ازنظر فعالیتهای کشاورزی محصولاتی نظیر گندم ، جو ، حبوبات ، سبزیجات ، محصولات جالیزی ، پنبه ، چغندر قند و گیاهان علوفه ای در منطقه کشت میگردد و الگوی غالب کشت در شهرستان کرج بر پایه کشت آبی استوار است.

در این منطقه بخشی از سطح زیر کشت به باغات میوه نیز اختصاص دارد.

شهرستان کرج از آن جهت که در مسیر شبکه ارتباطی راههای ایران قرار دارد ازاهمیت ویژه ای برخوردار است. عبور آزاد راه تهران - قزوین با اهمیت ویژه به عنوان جاده ترانزیتی اتصال غرب و شرق ایران و عبور راه آهن تهران - تبریز از این شهرستان، براهمیت آن افزوده است.

شهر کرج به عنوان هسته مرکزی شهرستان ، کانون فعالیتهای عمده تجاری و مبادلاتی بین مراکز شهری و روستاها و آبادیهای کوچکتر می باشد. محصولات کشاورزی و دامی نیز از طریق این شهر ، در سطح منطقه توزیع می شود.

شهر کرج بدلیل فعالیتهای کشاورزی ، صنعتی و مجاورت با شهر تهران ، دارای جمعیت زیادی است.


در مورد پیشینه تاریخی شهرستان کرج منابع مکتوب، بسیار محدود است. سرزمین کرج در طول تاریخ به دلیل مجاورت با سه کانون سرزمین های " کناره ی دریای خزر" در شمال، سرزمین " قزوین " در غرب، و " ری " در شرق ، شاهد تحولات و حوادث زیادی بوده و بدون شک این تحولات و جریانات بر سرزمین کرج و مردمان آن تاثیرات فراوان داشته است.

دامنه سلسله جبال البرز از دیرباز به دلیل آب وهوای مناسب و رودخانه های جاری و پناهگاه های مطمئن، همیشه محل استقرار و سکونتگاه های موقتی و دائمی اقوام و گروه های مختلف بوده است . طبق اسناد و منابع تاریخی ، این سرزمین در دوران پیش از اسلام مسکونی بوده است . آثاری همچون تپه های باستانی آق تپه و مردآباد در حاشیه شهر کرج، بقایای معابد و قلعه هایی مثل قلعه شاه دژ ، قلعه دختر ،قلعه کلاک، قلعه سنگ کسیل و دژهای استوار در جاده کرج – چالوس و نیز تختگاه هایی چون تخت رستم و تخت کیکاووس در جنوب کرج و دیگر آثار تاریخی و باستانی ، این موضوع را تایید می کند. حمدالله مستوفی در سده هشتم هجری قمری کن و کرج را از ولایات تابع طالقان برشمرده و در ذکر رودخانه‌های عراق عجم از کوه رود نام می‌برد که ویژگی‌های آن به طور دقیق قابل تطبیق با رودخانه کرج است.

براساس منابع و شواهد تاریخی، رفت و آمد کاروان ها تا پیش از حمله مغول به شهر ری از راه سگزآباد و کناره شهریار ، انجام می گرفت ولی در زمان حکومت مغول، راه دوم یعنی راه قزوین – کرج به ری ترجیح داده شد و آثار تاریخی بر جای مانده همچون کاروانسراها و پل ها و قلعه ها در حاشیه جاده کرج بیانگر این موضوع است. روایت است که هلاکوخان - نوه ی چنگیز - با گذر از این سرزمین پایگاه قدرت اسماعیلیان در الموت را نابود ساخت.

با مطالعه تاریخ پل صفویه در ورودی شهر کرج این احتمال تقویت می شود که در دوران حکومت صفویان پل حاضر بر روی بقایای پل قدیمی مربوط به دوره های پیش از صفویه بنا شده است. از دیگر بناهای ساخته شده در دوران صفویان می توان بنای امام زاده حسن کرج را نام برد.

زمانی که آقامحمدخان قاجار در سال ۱۲۱۰ ش ( 1831 ) ، تهران را پایتخت ایران اعلام کرد، کرج به علت مجاورت با پایتخت روز به روز آبادتر و با اهمیت تر شد.


شهر کرج با ارتفاع ۱۲۹۷ متر از سطح دریا ، در فاصله ۴۸ کیلومتری شمال غربی تهران واقع شده‌ است . این شهر در دامنه رشته کوه البرز مرکزی قرار دارد. در سال ۱۳۱۲ هجری شمسی با احداث جاده آسفالته تهران - کرج به سواحل دریای خزر (چالوس) و همچنین احداث جاده‌های غرب کشور (قزوین ، همدان ، تبریز ، زنجان و...) ، شهر کرج به یک گلوگاه مهم ارتباطی تبدیل شد. نزدیکی کرج به تهران عامل موثری در احداث کارخانجات و تاسیسات صنعتی فراوان در مسیر این شهر به تهران و قزوین ( در شمال غرب کرج ) شده است و همین امر باعث شکوفایی و گسترش روز افزون کرج گردیده است . پس از پیروزی انقلاب اسلامی ایران، بر سرعت گسترش این کلانشهر افزوده شده است . بطوریکه امروزه کرج چهره یک شهر به نام و مشهور با کلیه پیشرفت‌های صنعتی، آموزشی، علمی، بهداشتی و تفریحی را به خود گرفته، به حدی که چهره چند دهه گذشته آن با چهره کرج امروز غیر قابل مقایسه است .

کرج پس از تهران بزرگ‌ترین شهر مهاجرپذیر ایران است و با توجه به جوان‌بودن جمعیت آن نسبت به سایر شهرهای بزرگ ایران، به‌عنوان یکی از کلان‌شهرهای جدید ایران به‌شمار می‌آید و در حال حاضر پس از شهرهای تهران و مشهد و اصفهان و تبریز به‌عنوان پنجمین شهر پرجمعیت ایران به‌شمار می‌رود. کرج و مناطق پیرامون آن همواره به عنوان منطقه ای خوش و آب و هوا میزبان بسیاری از شهروندان تهرانی بوده است. آب و هوای دلپذیر و خنک کرج در کنار چشم اندازهای زیبای طبیعی موقعیت مناسبی را برای ترویج گردشگری در این شهر فراهم می کند. علاوه بر آن وجود آثار ارزشمند تاریخی بر جاذبه های توریستی این شهرستان افزوده است .

 

آثار تاریخی کرج

پل شاه عباسی

 

پل تاریخی معروف به شاه عباسی که در برخی متون به پل دختر مشهور است، به طول حدود 60 و عرض 8 متر در ورودی شهر کرج بر روی رودخانه کرج احداث شده است.این پل دارای دو دهانه بوده و مصالح عمده به کار رفته در آن آجر ختایی و نوعی ملات ساروج است. در بین دو دهانه پل نیز حجره ای طی دوره قاجار در دو طبقه به عنوان تفرجگاه و چایخانه تعبیه شده است . اسناد تاریخی و سفرنامه ها نشان می دهد که این پل در دوره های مختلف تاریخی وجود داشته لیکن در دوره صفویه به دلیل توسعه ارتباطات به شکل فعلی درآمده و البته در دوره های بعد هم تعمیرات و تغییراتی در این بنا صورت گرفته است . این اثردر سال 1379 ش ( 2001 ) در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. از سال 1330 به بعد عبور و مرور از روی این پل تاریخی ممنوع شده و در کنار آن ، پل سنگی دیگری توسط مهندسان ایرانی ساخته شده است . البته این پل دوم هم که به لحاظ سازه ای سنگی و دارای استحکام بالایی است در فهرست آثار ملی ایران ثبت شده است.

کاروانسرای شاه عباسی

 


کاروانسرای شاه‌ عباسی کرج بنایی سنگی-آجری و دارای بیش از ۳۰۰۰ متر مربع مساحت است. این کاروانسرا متعلق به دوران صفویه بوده و بین سال‌های ۱۰۷۸ تا ۱۱۰۹ قمری در زمان شاه سلیمان صفوی ساخته شده‌ است. این بنا در بخش مرکزی شهرستان کرج در استان البرز و در مرکز شهر کرج قرار گرفته‌ است.

این کاروانسرا در ابتدای ساخت برای کاروان‌ها و مرکب‌هایشان به عنوان مکان استراحت بود و در اوایل دوران قاجاریه تبدیل به پادگان یا قلعه نظامی شد و در اواخر دوران قاجار نیز به عنوان مدرسه (موسوم به فلاحت) از آن استفاده می‌شده‌ است.

ورودی کاروانسرا نیز از ایوان شمالی است. مساحت حیاط میانی کاروانسرا 900 متر مربع است و پیرامون آن ۲۱ حجره ایوان‌دار برای استراحت مسافران و پنج بارانداز برای نگهداری کالا و اسکان همراهان و نگهبانان کاروان‌ها در نظر گرفته شده‌است . در ساخت این بنا از سنگ، آجر، چوب و کاهگل استفاده شده‌است. کاروانسرای شاه‌عباسی کرج در سال ۱۳۵۶ ش ( 1977 ) در فهرست آثار ملی ایران ثبت شد.

دانشکده کشاورزی کرج



دانشکده کشاورزی کرج (پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران) به عنوان یکی از غنی ترین قطبهای علمی کشاورزی و مجموعه آموزش عالی در این رشته به شمار می رود که به عنوان آثار تاریخی و طبیعی کرج در فهرست آثار ملی ایران ثبت شده است. پیشینه تاسیس دانشکده کشاورزی دانشگاه تهران به سال 1302 و تاسیس مدرسه عالی فلاحت و صنایع روستایی در کرج می رسد، این مدرسه در سال 1328 به عنوان یکی از دانشکده های دانشگاه تهران به رسمیت شناخته شد.

دانشکده کشاورزی کرج دارای بخشهای متعدد و یک مرکز تحقیقات بین المللی همزیستی با کویر است. بناهای تاریخی و جاذبه های گردشگری گوناگون از جمله کاخ سلیمانیه، موزه جانور شناسی و آرامگاه مرحوم استاد کریم ساعی، موسس نخستین تشکیلات جنگلبانی ایران در این دانشگاه واقع است.

 

کاخ سلیمانیه



کاخ سلیمانیه کرج ، بنایی است آجری، متقارن و کشیده باسقف شیروانی و دارای تمامی مشخصه ها و مولفه های سبک معماری دوران قاجار که می توان آن را از جمله ساده ترین، زیباترین و با احساس ترین ساختمان های دوران خود دانست.

این ساختمان از آجر و خشت با تیرها و مهاربندهای چوبی ساخته شده است. تالارها و فضاهای داخلی با انواع تزئینات، شامل نقاشی های دیواری بزرگ و آینه کاری ها با سقف چوبی و همچنین گچبریهای زیبا ، تزئین شده است .

ساختمان کاخ سلیمانیه دارای دو طبقه است؛ طبقه همکف به منظور قرارگیری برخی از فضاهای خدماتی کاخ در نظر گرفته شده و طبقه دوم که از طریق دو راه پله در دو سوی ساختمان قابل دسترسی است، شامل تالار مرکزی بزرگ و اتاق هایی در دو سوی آن است که به منظور استراحت در نظر گرفته شده است.

از جمله نکات بسیار جالب ، برون گرایی محض این بنا است، به طوری که پنجره های بسیار بزرگ و کم عرض ساختمان باعث شده است تا از دو سو به محوطه بیرونی چشم اندازی وسیع وجود داشته باشد و همچنین در تمام ساعات روز نور گیری کند که این امر باعث شده فضاهای داخلی مملو از نور و روشنایی شوند.

تمامی اجزا و عناصر ساختمان شامل فضاها و نماها، جرزها و پله ها، نسبت به محور میانی بنا ، متقارن بوده و ساختار بسیار ساده ای دارد.

بنای کاخ سلیمانیه از آثار با ارزش دوران قاجار بوده و با توجه به پایتختی تهران از جمله اولین نقاط توجه و عامل رشد و شکوفایی شهر کرج به شمار می آید به طوری که در اواخر دوران قاجار تاسیس مدرسه فلاحت در کرج و کمی بعد از آن احداث ساختمان اولیه دانشکده کشاورزی در جوار کاخ سلیمانیه که در حال حاضر ساختمان موزه تاکسیدرمی منحصر به فرد دانشکده کشاورزی است، گواه این مدعاست.

 

امامزاده حسن

 

در شهر کرج و مناطق همجوار آن زیارتگاه های فراوانی وجود دارد که هر روزه پذیرای سیل مشتاقان اماکن مذهبی و ائمه اطهار (ع) است. امامزاده حسن از جمله این امامزاده هاست که در مرکز شهرکرج و درنزدیکی دانشکده کشاورزی کرج قراردارد. درکتیبه ای که در بالای سر در ورودی بقعه وجود دارد ،تاریخ بنای امامزاده سال 906 هجری قمری ( 1500 م ) و به فرمان شاه طهماسب صفوی ذکر شده است.

بنای امامزاده حسن از داخل عبارت از محوطه چهارگوش وسیعی است که در وسط هر ضلع آن طاق نمایی برپا گشته است. داخل بنا فاقد هرگونه تزئین خاصی است و تنها آجر و در بعضی قسمتها پوشش سفید گچ مشاهده می گردد. نمای خارجی بنا نیز بصورت چهارضلعی و درنهایت سادگی ساخته شده است. بطورکلی دراین بنا نحوه پوشش سقف با توجه به وسعت داخلی بنا حائز اهمیت است. پوشش خارجی سقف امامزاده از کاهگل است ولی بخوبی می توان رگه ها و نحوه طاق بندی جالب آنرا مشاهده نمود.

 

امامزاده طاهر  کرج


امامزاده طاهر کرج که مدفن بسیاری از ناموران شعر و هنر معاصر ایران است از دیگر جاذبه های تاریخی - فرهنگی گردشگری کرج به شمار می رود. علاوه بر آن مجموعه سد امیرکبیر، با امکانات ورزش های آبی از جمله قایق سواری، اسکی روی آب، ماهیگیری، پیست اسکی دیزین، پیست اسکی خور، روستای آتشگاه کرج، آتشکده تخت رستم، آرامگاه شاهزاده سلیمان، باغ لاله گچسر، دره ارنگه، دهکده واریان، رودخانه کرج، غار یخ مراد، دره پل خواب، روستای وینه، آبشار آدران، باغ گل ها، باغات جهانشهر، و جاده کرج-چالوس از دیگر جاذبه های توریستی کرج است.


ییلاق های اطراف کرج

شهر کرج و اطراف آن به خصوص کنار رودخانه کرج ( جاده چالوس ) و قسمت های کوهستانی شمال آن، از سالها قبل ،از ییلاقات معروف تهران بشمار می رود. ییلاقات اطراف کرج به سه منطقه مجزا تقسیم می شود . منطقه " ارنگه" ( Arange ) در شرق رودخانه کرج ، منطقه "کُردان" و "بَرغان" که جزء شهرستان ساوجبلاغ محسوب می شود.

 

ارنگه



منطقه ارنگه یکی از زیباترین ییلاقات تهران است که به علت کوهستانی بودن و شیب تند جاده های آن ، معروفیت چندانی ندارد و همین عدم معروفیت سبب شده است که این منطقه تا حدودی بکر و دست نخورده باقی بماند و باغها و نهرهای آن جلوه و طراوت خاصی داشته باشند.

این منطقه از چندین روستای زیبا تشکیل شده است که اغلب در ارتفاعات قراردارند و اطراف روستاها را باغهای میوه احاطه کرده است. در بین روستاهای این منطقه ، ارنگه از قدمت بیشتری برخوردار است. جاده اختصاصی ارنگه از کیلومتر 16 جاده چالوس جدا می شود و شیب بسیار تندی دارد و باغهای ارنگه در یک دره بسیار زیبا قرار دارد .در امتداد این مسیر پیست اسکی خور و قلعه صلصال ( سلسال ) قرارگرفته است.


دو طرف رودخانه کرج ازسالها قبل یکی از ییلاقات جالب توجه مردم تهران بوده است . در این مسیر در کنار رودخانه ، رستوران ها و رستوران باغهای (باغی که وسایل پذیرایی میهمانان در آن وجود دارد ) متعددی احداث شده است .

سد کرج

 

سد کرج ، یکی از سدهای مهم برای تامین آب تهران ، در مسیر این رودخانه قراردارد. در فاصله کوتاهی بالاتر از سد کرج ، چندین روستا، مجموعه ای از زیبائی های طبیعت را در خود جمع کرده اند. درامتداد جاده چالوس ، در سمت راست جاده ،جاده ای به طرف "شهرستانک" کشیده شده است. شهرستانک روستایی زیباست که به فاصله چندین کیلومتر درپشت قله " توچال " واقع شده است. کوهنوردان ورزیده بعد از صعود به قله توچال در شمال تهران ،می توانند از روی یکی از یال های شمالی ( پشت قله توچال ) با سه ساعت کوه پیمایی خود را به شهرستانک برسانند . در شهرستانک درمحلی به نام تخت شرقی ، قصری از ناصرالدین شاه قاجار باقی مانده است. در فاصله کمی از این بنای ییلاقی ، چشمه " گَل گیله" قرار دارد که یکی از پرآب ترین و گواراترین چشمه های منطقه است . منطقه شهرستانک شامل 12 روستای کوچک و نزدیک به هم است . رودخانه زلال و خروشان شهرستانک از ارتفاعات دامنه شمالی توچال سرچشمه می گیرد و به رودخانه کرج می ریزد. این منطقه در شمار یکی از زیباترین مناطق ییلاقی ایران جای دارد. اقتصاد شهرستانک عموما متکی بر کشت و زرع غلات ، گردو ، سیب ، پرورش زنبور عسل ، تولید لبنیات ، دامداری و بافت جاجیم و شالبافی است.

 

نساء گچسر
در امتداد مسیر جاده چالوس ،منطقه "نساء گچسر" واقع شده است. غار معروف " یخ مراد" در پنج کیلومتری غرب گچسر در روستای " کهنه ده " واقع شده است. برای دیدار از این غار احتیاجی به تجهیزات ویژه کوهنوردی نیست . با اتومبیل می توان تا نزدیک دهانه غار رفت و با کفش مناسب و لباس گرم وارد غار شد . ( به علت سرمای زیرصفر داخل غار ،حتی در تابستان هم پوشیدن لباس گرم ضروری است. )

غار یخ مراد

 

غار یخ مراد از شگفتی های عالم طبیعت است. کف و دیوارهای بعضی از قسمتهای غار سرتاسر سال ، حتی در تابستان ها از لایه های یخ پوشیده است و از بعضی نقاط سقف غار، قندیل های یخ آویزان است. درفصل بهار، گیاهان معطر کوهستانی ، محوطه بیرون غار را می پوشانند که بسیار دیدنی است. درامتداد جاده چالوس یک جاده انحرافی به روستای " دیزین "و در نهایت به پیست اسکی دیزین منتهی می گردد . این منطقه به علت طبیعت استثنائی و بکر خود بسیار مورد توجه دوستداران طبیعت است و در زمره یکی از زیباترین پیست های اسکی جهان قرار دارد.

دریاچه سد امیرکبیر


دریاچه سد امیرکبیر در کیلومتر 23 جاده کرج - چالوس در تنگه "واریان " است و با توجه به نزدیکی با تهران ،اهمیت زیادی در جلب گردشگران و گذران اوقات فراغت دارد .وسعت دریاچه 4000 هکتار و گنجایش آن 200 میلیون متر مکعب آب است و در مسیر رودخانه کرج ایجاد شده است. هوای پیرامون این دریاچه درتابستان ها خنک و مطبوع است و مسافران بسیاری برای گردش و بهره گیری از چشم اندازهای زیبای آن ،به این منطقه می روند.

دراین دریاچه، فعالیت های ورزشی و تفریحی مانند قایق رانی ،ماهیگیری ، اسکی روی آب ،شنا و پرواز با کایت انجام می شود.

 

دره جاده چالوس

 

یکی دیگر از جاذبه های طبیعی مسیر جاده کرج به چالوس ، دره جاده چالوس است . این دره یکی از زیباترین دره های ایران و شاید جهان است و مناظر و چشم اندازهای بی مانندی دارد . رودخانه های پرآبی که دراین دره جریان دارند زیبایی های خاصی به آن می بخشند. در تمام طول سال به غیراز روزهای بارانی که آب رودخانه گل آلود است ،آبی صاف و زلال در این دره جریان دارد.

رودخانه چالوس که از ارتفاعات کوهستانی کَندُوان سرچشمه می گیرد درمحل تونل کندوان به دو بخش تقسیم می شود .یک بخش آن به سوی دریای مازندران جاری شده و بخش دیگر آن به سوی سد امیر کبیر( کرج ) سرازیر می شود .اطراف رودخانه چالوس سنگلاخ است و علی رغم دشواری راه های دسترسی ، محل مناسبی برای کسانی است که خواهان گردش در یک ناحیه خوش آب و هوا هستند . دراین دره رستوران ها و هتل های متعددی وجود دارد که می توان شب را درآنجا سپری کرد. دره چالوس به دلیل زیبائی های فراوان درتمام فصول سال حتی درطول زمستان که برودت هوا درآنجابه چندین درجه زیرصفرمی رسد و برف سراسر آن را می پوشاند ،ازمناطق دیدنی استان البرز محسوب می شود.

 

مراکز علمی و صنعتی

موسسه تحقیقات واکسن و سرم سازی رازی

 


دوستان همراه شهرستان کرج به واسطه تمرکز بسیاری ازمراکز آموزشی ، کارخانه ها و مراکز صنعتی از اهمیت ویژه ای برخوردار است. یکی از موسسات مهم در شهرستان کرج ، موسسه تحقیقات واکسن و سرم سازی رازی است . این موسسه با تولیدسالانه بیش از سه و نیم میلیارد دز ( DOZ ) انواع فرآورده های بیولوژیک از جمله واکسن و سرم های مختلف ، به عنوان یکی از موسسات بزرگ هم نوع خود در جهان و بی نظیر درسطح خاورمیانه شناخته می شود.

موسسه تحقیقات واکسن و سرم سازی رازی با حدود 90 سال سابقه فعالیت، یکی از قدیمی ترین و معتبرترین مراکز علمی و تحقیقاتی ایران است. این موسسه فعالیت خود را در سال 1304 ه ش تحت نظارت وزارت کشاورزی وقت ،با تحقیقات پیرامون راههای مبارزه با بیماری طاعون گاوی آغاز کرد و پس از مدت کوتاهی با تولید و عرضه واکسن موثر علیه بیماری مزبور دوره نوینی از مبارزه علیه بیماریها را در ایران پایه گذاری نمود.

درسالهای پس از پیروزی انقلاب اسلامی روند فعالیتها در موسسه رازی از لحاظ کمی و کیفی گسترش چشمگیری پیدا کرده است ، بطوریکه تحقیق و تولید بسیاری از واکسنهای دامی و انسانی از جمله واکسنهای اوریون ، سرخجه و سرخک در این سالها انجام گرفت.

درسالهای اخیر فعالیتهای گسترده ای برای تحقیق و تولید انواع مختلفی ازواکسن های مورد مصرف انسان ، دام و طیور تداوم پیدا کرده و به یُمن تلاشهای تعداد زیادی از متخصصان و دانشمندان ایرانی ، قابلیت های علمی و تحقیقاتی موسسه از شهرت جهانی برخوردار شده است.

موسسه رازی با تولید واکسن برخی بیماری های انسانی از جمله هموفیلوس ، آنفلوانزا ، آسلولار برای درمان سیاه سرفه و واکسن نوترکیبی تب برفکی دام و تولید انواع آنتی ژنها گامهای بلندی در جهت بهره گیری از بیوتکنولوژی که به عنوان یکی از پنج علم برتر جهان محسوب می شود، برداشته است.

گفتنی است موسسه تحقیقات واکسن و سرم سازی رازی دارای ارتباطات گسترده با مجامع شناخته شده بین المللی از جمله سازمان بهداشت و خواربار جهانی می باشد و از سوی دفتر مبارزه با بیماریهای واگیر دامی ( مستقر در پاریس)به عنوان آزمایشگاه مرجع بین المللی برای تشخیص برخی بیماریها از جمله آبله بزی ، آبله گوسفندی و طاعون گاوی معرفی شده است.

در حال حاضر کتابخانه و مرکز اسناد علمی و تحقیقاتی موسسه رازی با حدود هزاران جلد کتاب ارزشمند و ده ها هزار جلد مجله خارجی بعنوان یک کتابخانه مرجع تخصصی در زمینه بیماریهای انسان ، دام و طیور قابل استفاده محققان است .

شهرستان طالقان



شهرستان طالقان، به مرکزیت شهر طالقان، یکی از شهرستانهای استان البرز است. این شهرستان از سه بخش پایین طالقان، میان طالقان و بالا طالقان تشکیل شده‌ و دارای ده‌ها روستا است . شهرستان طالقان زیستگاه حیات وحش و گونه‌های متنوع گیاهی است که واجد ارزشهای تفرجگاهی هستند . ناحیه طالقان به غیر از آثار ارزشمند طبیعی که درخود جای داده‌است، اماکن زیارتی و تاریخی ارزشمندی نیز دارد که بر جاذبه‌های آن می‌افزایند. شهر طالقان مرکز شهرستان ، در منطقه‌ای ییلاقی در میان رشته کوه البرز و در ۱۲۰ کیلومتری شمال غربی تهران قرار گرفته‌است. این شهر به لحاظ قرار گرفتن در رشته کوه‌های البرز میانی دارای آب و هوای کوهستانی و ییلاقی است و به همین دلیل دارای جمعیت فصلی بوده و در تابستان جمعیت آن چند برابر می‌شود. این در حالیست که جمعیت ثابت شهر طالقان حدود 7000 نفر است. منزل آیت‌الله طالقانی از مبارزین دوران انقلاب اسلامی و اولین امام جمعه تهران در " گلیرد" و یادمان درویش عبدالمجید طالقانی ابداع کننده خط نستعلیق در "مهران " از آثار دیدنی و تاریخی و فرهنگی شهرستان طالقان به شمار می‌آیند. از دیگر آثار و بناهای تاریخی طالقان ، می‌توان به برخی قلعه‌ها، امامزاده‌ها، مقابر، حمام‌ها و آسیاب‌های آبی اشاره کرد.

بارزترین ویژگی طبیعت طالقان، وجود ارتفاعات و قلل متعدد و زیباست. رشته‌کوه فرعی طالقان، بخشی از رشته‌ کوه اصلی البرز است که طول آن حدود 90 کیلومتر و عرض آن از 5 تا 25 کیلومتر است.

معروف‌ترین قله رشته کوه طالقان، شاه‌ البرز (البرز بزرگ) با بلندای 4200 متر از سطح دریاست که در شمال آن، هشت یخچال کوچک، دیدنی و زیبا وجود دارد. پوشش گیاهی غنی و چشمه‌ساران زلال و آبشارهای متعدد این قله ، زیبایی کم‌نظیری به آن داده است. قله‌ای که در عین حال سفره پرباری برای دامداران منطقه و مأمنی گشاده‌دست برای حیات وحش منطقه است. در این منطقه ده‌ها قله دیگر نیز وجود دارد . میزان بارندگی نسبتاً زیاد در این منطقه کوهستانی و چشمه‌ساران فراوان و رودخانه‌های فصلی و دائمی آن، منشاء وجود و پیدایش آبشارهای زیادی است که بر جلوه‌ و زیبایی‌های طبیعی طالقان افزوده است . این آبشارها در فصل زمستان، جلوه خاصی از زیبایی به خود می‌گیرند و به ‌حدی قندیل‌های یخ تشکیل می‌دهند که اعجاب بیننده را برمی‌انگیزند.


منطقه کوهستانی طالقان در استان البرز به واسطه وجود غارهای متعدد ، آبهای معدنی ، یخچال های طبیعی و آبشارهای زیبا ، دریاچه ، زیستگاههای حیات وحش ، مزارع سرسبز و باغات میوه یکی از زیباترین ییلاقات استان البرز در نزدیکی تهران پایتخت ایران بشمار می رود . اما اهمیت طالقان علاوه بر ویژگیهای طبیعی و اقلیمی آن دراین است که درطول تاریخ ، مأمن و پناهگاه مردانی بزرگ و تاریخ ساز بوده است. قلعه هایی که دراین منطقه ساخته شده نشانه ای از اقتدار و قدرت در دورانهای گذشته است. در قسمتهای مختلف منطقه کوهستانی طالقان ، جای پای حاکمان آل بویه ، مرداویج زیاری ، حسن صباح و علویان طبرستان را می توان دید. هریک از این افراد برای حفظ و حراست از سرزمینهای زیر تسلط و نفوذ خود اقدام به ساختن قلعه هایی کرده اند که در ادامه برنامه به معرفی برخی از آنها می پردازیم .

قلعه میمون


قلعه میمون دژ واقع در کوههای طالقان ،از آثار مهم دوره حکومت اسماعیلیان است و بطور حتم در دوره حکومت حسن صباح ( اوایل قرن ششم قمری) ساخته شده است .این قلعه از مهمترین قلعه های زمان خود بوده که در زمان حمله هلاکوخان به الموت و طالقان ،خراب گردید و غنایم آن به تاراج رفت و اینک جز دیوارهای ویران شده ، چیزی از آن باقی نمانده است .

قلعه دیگر ارژنگ نام دارد که در طالقان مرکزی بر فراز کوههای طالقان بنا گردیده و یکی از قلاع معروف است که هزار و صد جنگجو درآن اقامت داشتند و دارای 8 محل دیده بانی در ارتفاع 50 متری کوه می باشد . در نزدیکی این قلعه دو جنگ مهم روی داده است . جنگ اول بین سپاهیان سلجوقی با طرفداران حسن صباح و جنگ دوم بین هلاکوخان با نگهبانان قلعه درگرفته است . سرانجام قلعه بدست هلاکوخان مغول ویران شده است . قلعه دختر نیز درکوههای طالقان در نزدیکی روستاهای دهدر و کته ده واقع شده و حفاظت منطقه بالای طالقان را عهده دار بوده است. ازاین قلعه کوچک و زیبا برج و باروی اطراف آن تقریبا سالم برجای مانده است و بیانگر موقعیت سوق الجیشی منطقه طالقان است .

قلعه کِیقباد نیز در سلسله جبال البرز در طالقان مرکزی ساخته شده است و یکی از قلاع معروف و بسیار زیبا بوده که برفراز کوهی سنگی بنا گردیده است. پله های ورودی این قلعه درضلع غربی بیانگر شکوه و عظمت این قلعه در دوران خود می باشد .

تپه باستانی ازبکی نظرآباد

 

منطقه نظر آباد در استان البرز نیز به واسطه شرایط مساعد آب و هوایی از چند هزار سال قبل از میلاد محل استقرار انسان بوده است . در این منطقه تپه های قبل از تاریخی فراوانی وجود دارد که یافته های باستان شناسی در تپه ها نشانگر آن است که این منطقه در ادوار پیشین یکی از مراکز مهم تمدن قبل از تاریخ ایران بوده است. با توجه به اهمیت تاریخی این منطقه مناسب دیدیم در آخرین بخش از برنامه امروز به اختصار به معرفی آن بپردازیم .

تپه باستانی ازبکی در شهرستان نظر آباد در فاصله 73 کیلومتری تهران و در نزدیکی روستای ازبکی را باید یکی از مجموعه های کهن تمدن پیش از تاریخ ایران محسوب کرد.

براساس کاوش‌های صورت گرفته، محوطه باستانی ازبکی در برگیرنده شش هزار سال بقایای فرهنگی پیش از تاریخ و اوایل دوران تاریخی ایران از نیمه اول هزاره هفتم تا نیمه نخست هزاره اول پیش از میلاد مسیح یعنی دوران مادها است. منطقه ازبکی محوطه باستانی گسترده‌ای برابر با صد هکتار و ۱۰ تپه ارزشمند است که شش تپه از آن را گروهی از باستان شناسان ایرانی از سال ۱۳۷۷ تا ۱۳۸۴ حفاری کرده‌اند. کشف کهن ترین خشت های دست ساز بشر با قدمت نه هزار ساله، که نمونه ای از آن در سازمان ملل نگهداری می‌شود ،دست یابی ساکنان پیش از تاریخ این محوطه به سیمان، کشف سند همکاری تجاری اهالی ازبکی و شوش باستان در اواسط هزاره چهارم پیش از میلاد، بناهای آریایی های اولیه، شهر و دژ بزرگ مادی و کشف نخستین پیکره سنگی مادی از جمله ویژگی های شگفت این محوطه باستانی به شمار می روند.

تپه 26 متری ازبکی بر بالاترین سطح خود بقایای قلعه ماد را به تماشا گذاشته و برای رسیدن به قلعه باید پله هایی را که بر سطح شنی تپه ایجاد شده است ، پشت سر بگذاریم .

در بالای تپه قلعه ای به وسعت بالغ بر 900 متر مربع در برابرمان نمایان می شود که تاکنون بیش از چهار پنجم بناهای درون آن حفاری شده است. این دژ متعلق به دوران مادها، بخش های مختلفی همچون تالار شورا ، تالار بار عام ، عبادتگاه ،اتاق نگهبانان ، انباری و برخی بخش های دیگر را در خود جای داده است. براساس یافته های باستان شناسان ، تپه ازبکی بقایای 3 قلعه مربوط به دوران های مختلف را در خود جای داده که قدیمی ترین آن 2250 متر وسعت دارد و قطر دیواره های آن 7 متر است . در فاصله 50 متری غرب تپه ازبکی در محلی موسوم به "مارال تپه " در مقیاس 500 متر مربع ،باستان شناسان به شواهدی از یک دهکده پیش از تاریخ متعلق به اواخر هزاره ششم و اوایل هزاره پنجم قبل از میلاد، دست یافته اند. از مارال تپه ، اشیای گلی فراوان و ظروف سفال به دست آمده که باستان شناسان به دلیل رنگ خاص این نوع سفال از آن با نام سفال آلویی یاد می کنند. در 250 متری غرب تپه ازبکی ، "دوشان تپه" قرار دارد . نتیجه حفریات باستان شناسان در این تپه تاکنون به شناسایی سه دوره معماری از عصر آهن منجر شده است.

کهن ترین آثار ساخته شده در محوطه ازبکی از "یان تپه " به فاصله 700 متری از تپه ازبکی بدست آمده است .یان تپه یکی از مهمترین تپه ها از نظر فرهنک جهانی است. به گفته کارشناسان میرات فرهنگی ایران ، بقایای پنج دوره معماری خشتی در هزاره های هفتم و هشتم پیش از میلاد ، در یان تپه شناسایی شده که خشت های هر پنج دوره دست ساز و در زمره قدیمی ترین خشت های بدست آمده در جهان است.

محوطه باستانی ازبکی بخشی از میرات جهانی است. این مجموعه تاریخی را باید دید و از نزدیک تاریخ نهفته در آن را لمس کرد.


سیمین ریاحی

گروه فرهنگ و معارف برون مرزی

110/110

 

 

 

نوشتن دیدگاه


تصویر امنیتی
تصویر امنیتی جدید